ربن مروى : ديگر از همين مردم مرو ، سهل مشهور به ربن طبريست ( على بن ربن - يا ربن بن سهل ، يا على بن سهل بن ربن ) كه بقول على بيهقى از نويسندگان شهر مرو و شخصى داراى همت بلند و علم به انجيل و طب بوده و معنى كلمه ربن المعلم العظيم است « 1 » ربن طبيب و منجم و عالم به هندسه و رياضى بوده ، و كتابها را از يونانى و سريانى به عربى ترجمه ميكرد ، كه از ان جمله المجسطى را از يونانى به عربى كاملتر از سائر نسخ ترجمه نمود ، « 2 » و فصول مخصوصى در اشعه و كيفيت آن و مطارح شعاع را در ان آورد ، كه بقول ابو معشر بلخى مترجمان ديگر مجسطى اين فصل مطارح اشعه را اهمال نموده‌اند . « 3 » ربن در حدود 200 ه 815 م زندگى داشت ، و پسرش على در سنه 224 ه 888 م در بغداد به خدمت دولت آمد ، كه استاد محمد بن زكريا رازى طبيب معروف و مولف فردوس الحكمه ( مطبوع برلن 1928 م ) و تحفة الملوك و ديگر آثار لطيف در حكمت است . « 4 » و كتاب الدين و الدوله او هم طبع شده و در سنه 247 ه 861 م در گذشته است . « 5 » در كتاب فردوس الحكمه علاوه بر اطلاعات طبيبان يونانى قديم مانند بقراط و جالينوس و غيره از كتب پژشكان هندى مانند جركا و سسرد و ندان نيز سود برده و مطالب . « 6 » عمده را از طب هندى در ان نقل نموده است . و ازين هم برمىآيد ، كه در خراسان قرن اول اسلامى ، رواياتى از طب هند و علوم آن موجود بوده است . زيرا ربن پدر على از دانش‌آموزان مدارس مرو مركز خراسان است .

--> ( 1 ) - تتمه صوان الحكمه 9 از امام على بن زيد بيهقى لاهور 1351 ه ( 2 ) - تاريخ علوم عقلى 1 / 60 طبع تهران 1331 ش ( 3 ) - سيد جلال الدين تهرانى در گاهنامه 1310 ش طبع تهران 29 ( 4 ) - اخبار الحكماء قفطى 155 ( 5 ) - الاعلام 5 / 99 ( 6 ) - فردوس الحكمه 557 ببعد